ساحت نگاه

   امروز یکی از قصاید غرا  و بلند خاقانی را  می خواندم وقتی  به این بیت زیبای او رسیدم ( نعمتی بهتر از آزادی نیست     بر چنین مائده کفران چه کنم   ) خیلی خوشحال شدم که خاقانی در قرن ششم چه زیبا در مورد آزادی سخن گفته است و سخن او چقدر مدرن است . این خوشحالی چندان طول نکشید  چون وقتی به چند بیت دیگر او  رسیدم که در مورد زنان و مادرش -که  خاقانی خیلی هم او را دوست داشت - رسیدم پاک ناامید و مایوس شدم .
   دولت از خادم و زن چون طلبم                             

   کاملم ، میل به نقصان چه کنم

  لیک نیم آدمی( اشاره به مادرش ) آن جاست مرا        

چون سپردمش به یزدان چه کنم

      از خاقانی ایراد نمی گیرم که فرزند زمان خودش بوده و هفت هشت قرنی با ما فاصله دارد بلکه عملکردافرادی در جهان جدید قابل ایراد است که هنوز هم در مورد مرد و زن مثل خاقانی می اندیشند و این افراد متاسفانه شمارشان بسیار زیاد است .

 1)با یک چشم دیدن ،یک بعدی بودن ، یک کتابی بودن ، یک دنده بودن ، یک سویه نگری وبسیاری از یک ها و تک روی ها ریشه ی بسیاری از تفریق ها و تفرقه ها و دوگانگی هاست .

2) برخی از عرفا شیطان را به این جهت « اعور » کور می دانند که فقط یک چشم دارد و به بعد مادی انسان ها نظر دارد  و ابعاد دیگر وجودی آدمی را نادیده می گیرد . به قول مولوی « دیو آدم را نبیند غیر طین »

 (3 وایتهد البته به زبانی فلسفی از مغالطه ای نام می برد به عنوان « هیچ نیست مگر ....» که بر اساس این مغالطه و خطای اندیشگی بسیاری از انسان ها حقیقت را همان چیزهایی می دانند  که خود می بینند و لاغیر . مثلا می گویند ادبیات  چیزی نیست جز شعر و قس علی هذا. این افراد چنان گرفتار دام این مغالطه می شوند که حقیقت را فقط در ایده و عقیده و رشته و مکتب و کتاب و... خود می بینند.

(4ای کاش ما انسان ها می دانستیم وقتی که بر سر یک چیز تک روی و تندروی می کنیم داریم مغالطه می کنیم و شیطانی می اندیشیم و به دو گانگی ها دامن می زنیم . مصداق ها فراوان اند و خواننده ی فعال می تواند مصادیق را باز  تر و بارزتر نماید .

   یکی از حیاتی ترین و ضروری ترین نیازهای انسان جدید باور به پلورالیسم و کثرت گرایی و تعدیل مذاهب و مکاتب برای رهایی از جهنم دگماتیسم و رادیکالیسم در انواع و اقسام مدل های گوناگون آن است . در گذشته عرفای ما بیش تر از هرگروهی منادی کثرت گرایی و مخالف مطلق گرایی بودند . « مسلمان گر بدانستی که بت چیست یقین کردی که دین در بت پرستی است » 

 امروز از طریق پیاو و پیج برخی از دوستان خبر مرگ یکی از اندیشمندان بزرگ معاصر « جان هیک » را دریافت نمودم ؛ اندیشمندی که یکی از طرفداران جدی گثرت گرایی دینی در جهان غرب بود . یادش گرامی و راهش پر رهرو

        استاد مصطفی ملکیان یکی از نیازهای انسان جدید را معنویت عقلانی و عقلانیت معنوی می دانند . جالباست معنویتی که ایشان از آن نام می برند سه پایه دارد : عدل ، احسان و عشق که به ترتیب باب های آغازین بوستان سعدی هم هست . 

     روز بزرگ داشت سعدی شیرازیآن معلم واقعی عشق و حبت را به همه ی دوستدارانش تبریم می گویم ؛ واقعل سعدی و بسیاری از شعرای کلاسیک ما چقدر غنی اند که در جهان جدید هم  نظریه پردازان بسیاری از آرا و نظرات خود را از آثار آن ها استخراج می کنند .